Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi nezdinde kurulan “Rusya’daki demokratik güçlerle diyalog platformu”na Ruslan Kutayev’in katılımı dolayısıyla Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Hükümeti Başbakanı’nın açıklaması

Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Hükümeti (ÇİC), Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin (AKPM) “Rusya’daki demokratik güçlerle diyalog platformu”nu başlatma kararına ve Kafkas Halkları Asamblesi Başkanı Ruslan Kutayev’in AKPM nezdinde oluşturulmakta olan Rus muhalif delegasyonu listesine dâhil edildiğine ilişkin ortaya çıkan bilgilere dikkat çekmektedir.

Bu bağlamda aşağıdakileri beyan etmeyi gerekli görüyorum:

1. Ruslan Kutayev, yalnızca “Kafkas Halkları Asamblesi” adlı sivil toplum kuruluşunun başkanı sıfatıyla hareket etmektedir. Çeçen İçkerya Cumhuriyeti bu yapının bir parçası değildir ve söz konusu kuruluşa herhangi bir yetki devrinde bulunmamıştır. Dolayısıyla Ruslan Kutayev, ÇİC’nin devlet kurumlarını ya da diplomatik yapılarını temsil etmemekte olup, bu platform kapsamında ÇİC adına konuşma yetkisine sahip değildir.

2. Çeçen İçkerya Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu tarafından geçici olarak işgal edilmiş bağımsız bir devlettir. Bu işgal gerçeği, 18 Ekim 2022 tarihinde Ukrayna Yüksek Radası tarafından resmen tanınmıştır. ÇİC’nin uluslararası hukuk statüsüne ilişkin meselenin, bireysel Çeçen şahısların Rus siyasi formatlarına katılımı yoluyla ikame edilmeye çalışılması siyasi bir manipülasyondur ve ÇİC açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.

3. ÇİC Hükümeti, AKPM bünyesinde ayrı bir Çeçen platformunun oluşturulması ve kurumsallaştırılması için çaba göstermeyi hedeflemektedir. Böyle bir format, nesnel gerçeği yansıtmalıdır: ÇİC ne “Rusya’nın bir bölgesi”dir ne de “Rus muhalefet gündeminin” bir parçasıdır; aksine, meşru kurumlara ve bağımsız uluslararası temsile sahip, geçici olarak işgal edilmiş bir devlettir. Avrupa Konseyi organlarının, ÇİC ile ayrı ve uygun bir hukuki ve siyasi format çerçevesinde ilişki kurmasını bekliyoruz.

4. İçkerya’nın işgalden kurtarılması ve egemenliğinin yeniden tesis edilmesi meselesi, yalnızca Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasında yapılacak bir barış anlaşması temelinde; uluslararası hukuk mekanizmaları, diplomatik araçlar ve tanınmış devletler ile uluslararası kuruluşlarla etkileşim yoluyla çözülebilir. Bu mesele, “muhalif” olarak sunulsalar dahi, Rusya Federasyonu’nun geleceğini tartışmaya yönelik platform ve zeminlerin gündemi içinde eritilemez.

5. ÇİC ile Rus muhalefeti arasındaki tek mümkün etkileşim yolu, ÇİC ile RF arasındaki ilişkilerin temel uluslararası hukuk dayanağının ilkesel olarak tanınması şartına bağlıdır. Bu dayanak, 1997 yılında Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Boris Yeltsin ile ÇİC Cumhurbaşkanı Aslan Mashadov tarafından imzalanan Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Arasındaki İlişkilerin İlkeleri Hakkında Antlaşmadır. Her türlü diyalog, ancak Rus demokratik güçlerinin bu antlaşmayı başlangıç noktası olarak kabul etmeleri ve ÇİC ile ilişkileri, Rusya’nın “iç meselesi” olarak değil, uluslararası hukukun bağımsız bir öznesi olarak bu temelde inşa etmeye hazır olmaları hâlinde mümkündür.

Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Hükümeti Başbakanı
A. Zakayev
27 Ocak 2026